Автомобиль жолдары туралы
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі № 245-II Заңы
(2026.25.08. берілген өзгерістер мен толықтырулармен)
1-тарау. Жалпы ережелер
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
2-бап. Қазақстан Республикасының автомобиль жолдары туралы заңнамасы
2-1-бап. Осы Заңның негізгі мақсаты, міндеттері мен қағидаттары
3-бап. Автомобиль жолдарының жіктелімі
4-бап. Автомобиль жолдарына меншік құқығы және өзге де заттық құқықтар
4-1-бап. Жалпыға ортақ пайдаланылатын облыстық немесе аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын өтеусіз уақытша пайдалануға беру
5-бап. Ақылы автомобиль жолдары (жол учаскелері)
5-1-бап. Автомобиль жолын (жол учаскесін) ақылы негізде пайдалану туралы шешім қабылдау
5-2-бап. Ақылы автомобиль жолдарын (жол учаскелерін) пайдаланғаны үшін төлемақы бойынша жеңілдіктер
5-3-бап. Ақылы автомобиль жолын (жол учаскесін) пайдалануды тоқтату және тоқтата тұру
6-бап. Автомобиль жолдарының атауы және оларды индекстеу. Автомобиль жолдарындағы ара қашықтықты есептеу
2-тарау. Автомобиль жолдарының жері
7-бап. Автомобиль жолдарын орналастыру үшін жер беру
8-бап. Жол бойындағы белдеулер
9-бап. Автомобиль жолдарына бөлiнген белдеудi пайдалану тәртібі
10-бап. Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бойында сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыру
3-тарау. Автомобиль жолдарын мемлекеттік реттеу және басқару
11-бап. Қазақстан Республикасы Үкіметінің автомобиль жолдары мен жол қызметі саласындағы құзыретi
12-бап. Автомобиль жолдары жөніндегі уәкiлетті мемлекеттік органның құзыретi
13-бап. Жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдардың құзыретi
14-бап. Автомобиль жолдарын дамыту iсiн жоспарлау
15-бап. Жол қызметiн жүзеге асыру кезіндегі жұмыстың сапасы
16-бап. Жол қызметiн лицензиялау
17-бап. Жол қызметiн қаржыландыру
18-бап. Жол органының және оның қызметкерлерiнiң құқықтары
19-бап. Жол органының және автомобиль жолдарын басқарушылардың жауапкершiлiгi
3-1-тарау. Қауіпсіздіктің жалпы талаптары
19-1-бап. Техникалық реттеу және стандарттау объектілері
19-2-бап. Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары
19-3-бап. Автомобиль жолдарын салу, реконструкциялау және жөндеу кезіндегі қауіпсіздік талаптары
19-4-бап. Автомобиль жолдарын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары
19-5-бап. Жол-құрылыс материалдарына қойылатын қауіпсіздік талаптары
4-тарау. Автомобиль жолдарын пайдалану
20-бап. Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарын пайдалану
21-бап. Алып тасталды
22-бап. Алып тасталды
23-бап. Автомобиль жолдары маңындағы жер учаскелерi меншiк иелерiнің мiндеттерi
24-бап. Автомобиль жолдарын жұмылдыру дайындығы
25-бап. Автомобиль жолдарын пайдаланушылардың жауапкершiлiгi
26-бап. Автомобиль жолдарындағы медициналық жәрдем
27-бап. Қоршаған ортаны қорғау
5-тарау. Алып тасталды
6-тарау. Автомобиль жолдарын басқару жөніндегі ұлттық оператор
29-бап. Ұлттық оператордың құқықтық жағдайы
30-бап. Ұлттық оператордың өкілеттіктері
2014.28.11. № 257-V ҚР Заңымен бүкіл мәтін бойынша «ставкаларын», «ставкалардың» деген сөздер тиісінше «мөлшерлемелерін», «мөлшерлемелердің» деген сөздермен ауыстырылды (2014 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара); 2026.11.06. № 306-VIII ҚР Заңымен бүкіл мәтін бойынша «заңнамалық актілерінде», «заң актілерінде», «заң актілеріне» деген сөздер тиісінше «заңдарында», «заңдарында», «заңдарына» деген сөздермен ауыстырылды (2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
2026.24.06. № 324-VIII ҚР Заңымен кіріспе алып тасталды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
1-тарау. Жалпы ережелер
2008.05.07. № 66-IV ҚР Заңымен 1-бап өзгертілді (бұр.ред.қара); 2006.29.12. № 209-III ҚР Заңымен (бұр. ред. қара); 2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен (бұр.ред.қара) 1-бап жаңа редакцияда
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар:
Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2015.27.10. № 363-V ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен (2023 ж. 1 наурыздан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 1) тармақша жаңа редакцияда; 2026.09.01. № 256-VIII ҚР Заңымен 1) тармақша өзгертілді (2026 ж. 12 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
1) автоматтандырылған өлшеу станциясы - метрологиялық салыстырып тексеруден өткен, фото- және бейнетүсірілімді жүзеге асыратын, автоматты режимде жұмыс істейтін, автомобиль көлігі құралдарының түрін, маркасын, мемлекеттік тіркеу белгісін, салмақтық және габариттік параметрлерін, осьтік жүктемелерін және жүру жылдамдығын анықтайтын немесе тіркеп-белгілейтін сертификатталған арнаулы бақылау-өлшеу техникалық құралдары мен аспаптарының зияткерлік көлік жүйесімен интеграцияланған кешені;
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен 1-1) тармақшамен толықтырылды; 2015.31.10. № 380-V ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен (2023 ж. 10 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 1-1) тармақша жаңа редакцияда
1-1) Автомобиль жолдарын басқару жөніндегі ұлттық оператор (бұдан әрі - Ұлттық оператор) - осы Заңда белгіленген өкілеттіктерді жүзеге асыратын, жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын акционерлік қоғам;
2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен 1-2) тармақшамен толықтырылды (2023 ж. 10 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді); 2025.15.03. № 172-VIII ҚР Заңымен 1-2) тармақша өзгертілді (2025 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
1-2) автомобиль жолдарын басқарушылар - автомобиль жолдарының меншік иелері болып табылатын немесе мемлекеттік тапсырманы орындау шеңберінде шарттардың, мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттарының, мүлікті сенімгерлік басқару, жалпыға ортақ пайдаланылатын облыстық немесе аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын немесе олардың учаскелерін өтеусіз пайдалану шарттарының негізінде шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығында автомобиль жолдарын басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар;
2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен 1-3) тармақшамен толықтырылды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді)
1-3) автомобиль жолдарын жөндеуді жоспарлаудың цифрлық жүйесі - автомобиль жолдары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның автомобиль жолдарын күтіп-ұстау мен жөндеуді қаржыландыру үшін көліктік-пайдаланудың жай-күйі туралы ақпаратты қамтитын цифрлық жүйесі;
2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен 1-4) тармақшамен толықтырылды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді)
1-4) автомобиль жолдарын орташа жөндеуге арналған техникалық құжаттама - ақаулар мен жұмыс көлемінің ведомосы негізінде әзірленген, техникалық тапсырманы, сызбалар мен сметалық құжаттаманы қамтитын, қабылданған техникалық шешімдер сипатталған, автомобиль жолдарын орташа жөндеуге арналған құжаттар жиынтығы;
2) автомобиль жолдарын пайдаланушылар - жол қозғалысына қатысушылар болып табылатын немесе автомобиль жолдарына бөлiнген белдеу мен жол бойындағы белдеу шегiнде өзге де қызметтi жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар;
3) автомобиль жолы - автомобильдердiң және басқа да көлiк құралдарының белгiленген жылдамдықпен, жүктемелермен, габаритпен үздiксiз, қауiпсiз жүрiсiн қамтамасыз ететiн, автомобильдер жүрiсiне арналған инженерлiк құрылыстар кешенi, сондай-ақ осы кешендi орналастыру үшiн берiлген жер учаскелерi (көлiк жерлерi) және олардың үстіндегі белгiленген габарит шегіндегі әуе кеңiстiгi;
4) автомобиль жолын ағымдағы жөндеу - маршруттық тәсілмен орындалатын, бұзылған учаскелерді жөндеу жөніндегі іс-шараларды қоса алғанда, бүкіл жыл бойы жүргізілетін, автомобиль жолдарында авариялық жағдайлар, ақаулар туындауының алдын алу, сондай-ақ автомобиль жолын шұғыл қалпына келтіру және жөндеу тәртібімен орындалатын жұмыстар кешені;
5) автомобиль жолын жөндеу - ағымдағы, орташа және күрделі жөндеулерді қамтитын, автомобиль жолы ақауларының алдын алу және оларды жою, сондай-ақ көліктік-пайдалану сапаларын қалпына келтіру және жақсарту жөніндегі жұмыстар кешені;
6) автомобиль жолын күрделі жөндеу - қолданыстағы техникалық санатын өзгертпей, автомобиль жолының көліктік-пайдалану сипаттамаларын қалпына келтіру және (немесе) жақсарту жөніндегі жұмыстар кешені;
7) автомобиль жолын күтіп ұстау - автомобиль жолын тиісті техникалық жай-күйде ұстау, оның техникалық жай-күйін бағалау жөніндегі, сондай-ақ жолда жүру қауіпсіздігін ұйымдастыру және қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстар кешені;
8) автомобиль жолын орташа жөндеу - автомобиль жолының бастапқы пайдалану сапаларын және жол құрылыстарын қалпына келтіруге байланысты жұмыстар кешені;
9) автомобиль жолын реконструкциялау - автомобиль жолын немесе оның жекелеген учаскесін неғұрлым жоғары техникалық санатқа ауыстыра отырып, көліктік-пайдалану сапаларын, қозғалыс қауіпсіздігі мен қолайлылығын арттыруды қамтамасыз ететін жұмыстар кешені;
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен 9-1) тармақшамен толықтырылды
9-1) автомобиль жолының учаскесі (бұдан әрі - жол учаскесі) - автомобиль жолының жалпы ұзындығы шегіндегі жол кесіндісі;
10) автомобиль жолының ұзындығы - километрлiк белгiлер бойынша нақты (жергiлiктi жерде) көрсетiлген, объектiлердiң немесе елдi мекендердiң арасындағы жолдың нақты ұзындығы;
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен 11) тармақша жаңа редакцияда (бұр.ред.қара)
11) ақылы автомобиль жолдары (жол учаскелері) - ақылы негізде пайдалану туралы шешім қабылданған және жүріп өту үшін ақы алынатын автомобиль жолдары (жол учаскелері);
2015.27.10. № 363-V ҚР Заңымен 11-1) тармақшамен толықтырылды
11-1) ақылы қозғалысты ұйымдастыру - жүріп өту үшін ақы алудың бағдарламалық-аппараттық кешендерін енгізу және орнату, сондай-ақ ақылы автомобиль жолын басқару арқылы ақылы автомобиль жолдарымен (жол учаскелерімен) жүріп өту үшін ақы алу жөніндегі іс-шаралар;
12) ауыр салмақты көлiк құралы - толық массасы немесе жүктеменiң оның осi бойынша бөлiнуi осы жол санаты мен ондағы құрылыстар үшiн рұқсат етiлген шектi жүктеме мөлшерiнен асатын, жүгi бар немесе жүксiз көлiк құралы;
2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен 12-1) тармақшамен толықтырылды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді)
12-1) ведомстволық сараптама - автомобиль жолдары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген талаптарға сәйкестігі тұрғысынан бастапқы деректер мен таңдалған шешімдердің негізділігін анықтау үшін тапсырыс берушінің өтініші бойынша жүргізілетін, автомобиль жолдарын орташа жөндеу объектілері бойынша техникалық құжаттаманы кешенді бағалау;
13) габариті iрi көлiк құралы - нормативтiк құқықтық актiлерде белгiленген габарит мөлшерiнен асатын, жүгi бар немесе жүксiз көлiк құралы;
2018.05.10. № 184-VІ ҚР Заңымен 13-1) тармақшамен толықтырылды
13-1) жол активтері - нақты көліктік-пайдалану жай-күйі мен құн бағасы ескерілген автомобиль жолдары мен ондағы құрылысжайлар;
2018.05.10. № 184-VІ ҚР Заңымен 13-2) тармақшамен толықтырылды; 2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен 13-2) тармақша жаңа редакцияда (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
13-2) жол активтерін басқару - бюджет шығыстарын тиімді жоспарлауға бағытталған, автомобиль жолдарын жөндеуді жоспарлаудың цифрлық жүйесін пайдалана отырып, жол активтерін диагностикалау және аспаптық зерттеп-қарау, автомобиль жолдарын паспорттау, сондай-ақ жол инфрақұрылымының қауіпсіздігін мониторингтеу жөніндегі қызмет;
2018.05.10. № 184-VІ ҚР Заңымен 13-3) тармақшамен толықтырылды; 2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен (2023 ж. 10 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара); 2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 13-3) тармақша өзгертілді
13-3) Жол активтерінің сапасы ұлттық орталығы - жұмыстар мен материалдардың сапасына сараптама жүргізу, жол активтерін басқару, сондай-ақ автомобиль жолдарын орташа жөндеуге арналған техникалық құжаттамаға ведомстволық сараптама жүргізу, жаңа технологияларды енгізу және тәжірибелік учаскелерді қолдау, өз қызметі шеңберінде цифрлық объектілерді құру және олардың жұмыс істеуі жөніндегі функциялар жүктелген, автомобиль жолдары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның қарамағындағы заңды тұлға;
2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен 13-4) тармақшамен толықтырылды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді)
13-4) жол активтерінің цифрлық платформасы - жол активтері объектілерін күтіп-ұстау және олардың қолжетімділігі ескеріле отырып, осы объектілер туралы, жүргізілген, жүргізіліп жатқан және жоспарланып отырған құрылыс-монтаждау және жөндеу жұмыстарының жай-күйі мен сапасы туралы цифрлық деректерді қамтитын жалпыға қолжетімді цифрлық объект;
14) жол бойындағы белдеулер - көлiк жүрісін және халықтың қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету үшiн шекарасында жер пайдаланудың ерекше шарттары белгiленетiн, автомобиль жолдарына бөлiнген белдеуге жалғасып жатқан жер учаскелерi;
2019.19.04. № 249-VІ ҚР Заңымен 14-1) тармақшамен толықтырылды; 2024.18.07. № 126-VІІІ ҚР Заңымен 14-1) тармақша өзгертілді (2024 ж. 18 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
14-1) жол бойындағы сервис объектілері - жол бойындағы белдеуде орналасқан және жол жүрісіне қатысушыларға жүру жолында қызмет көрсетуге арналған ғимараттар мен құрылысжайлар (мотельдер, қонақүйлер, кемпингтер, техникалық қызмет көрсету станциялары, автожанармай құю станциялары, электрқуаттау станциялары, тамақтану, сауда, байланыс, медициналық көмек пункттері, сыртқы (көрнекі) жарнама объектілері және өзге де қызметтер көрсету объектілері);
15) жолға бөлiнген белдеу - автомобиль жолдары алып жатқан, автомобиль жолының тиiстi құрастырмалы элементтерi мен инженерлiк құрылыстарын, сондай-ақ оларды пайдалану үшiн қажеттi ғимараттарды, құрылыстарды, қорғаныштық және әсемдiк орман екпелерiн отырғызуға және жол байланысы құрылғыларын орналастыруға арналған көлiк жерлерi;
15-1) 2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен алып тасталды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
2018.05.10. № 184-VІ ҚР Заңымен 15-2) тармақшамен толықтырылды; 2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен 15-2) тармақша өзгертілді (2023 ж. 10 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
15-2) жол инфрақұрылымы қауіпсіздігінің мониторингі - автомобиль жолдарының қолданыстағы жол инфрақұрылымының қауіпсіз жұмыс істеуін, оларды ұстап-тұру және жақсартуды қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар кешені;
2025.30.06. № 204-VIII ҚР Заңымен 15-3) тармақшамен толықтырылды (2025 ж. 31 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді); 2026.09.01. № 256-VIII ҚР Заңымен 15-3) тармақша өзгертілді (2026 ж. 12 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
15-3) жол-құрылыс материалдары мен жаңа технологиялардың бірыңғай базасы - жол органының жол-құрылыс материалдары мен жаңа технологиялар жөніндегі ақпаратты қамтитын цифрлық жүйесі;
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2018.05.10. № 184-VІ ҚР Заңымен (бұр.ред.қара) 16) тармақша жаңа редакцияда
16) жол қызметі - автомобиль жолдары мен олардағы құрылысжайларды жобалау, салу, реконструкциялау мен жөндеу, күтіп-ұстау және пайдалану, жол активтерін басқару, сондай-ақ ақылы жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі қызмет;
2012.10.07. № 31-V ҚР Заңымен 17) тармақша өзгертілді (бұр.ред.қара)
17) жол қызметiн басқару - жолдардағы қозғалысты ұйымдастыруға және қауiпсiздiк пен қолайлылықты қамтамасыз етуге, автомобиль жолдары мен құрылыстардың көлiктiк-пайдалану жай-күйiн арттыруға, оларды қорғау тәртібін қамтамасыз етуге, ұлттық стандарттар мен озық технологияларды енгізу негiзiнде автомобиль жолдарын жобалауды, салуды, реконструкциялауды, жөндеудi, күтiп ұстауды және пайдалануды ұйымдастыруға бағытталған iс-шаралар кешенi;
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен 18) тармақша жаңа редакцияда (бұр.ред.қара)
18) жол қызметінің объектілері - жол-пайдалану кешендері, пайдалану қызметінің жұмыскерлеріне арналған тұрғын үйлер, автобус аялдамалары, павильондар, демалыс алаңдары, автомобильдердің аз уақытқа аялдауына арналған алаңдар, автомобильдерді техникалық қарауға арналған құрылғылар, жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен құрылғылар, орман белдеулері, көпірлерге қызмет көрсету және оларды күзету пункттері, технологиялық және авариялық-шақыру байланысының құрылғылары, жүріп өту үшін ақы алудың бағдарламалық-аппараттық кешені;
2013.13.06. № 102-V ҚР Заңымен 19) тармақша жаңа редакцияда (бұр.ред.қара)
19) жол органы - жалпыға ортақ пайдаланылатын мемлекеттiк автомобиль жолдарын басқаруды жүзеге асыратын автомобиль жолдары жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк орган;
2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен 19-1) тармақшамен толықтырылды (2023 ж. 10 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді)
19-1) жұмыстар мен материалдардың сапасына сараптама - автомобиль жолдарын салу, реконструкциялау, жөндеу және күтіп-ұстау кезіндегі техникалық зерттеп-қарау жөніндегі сараптама жұмыстарының түрі;
20) 2019.19.04. № 249-VІ ҚР Заңымен алып тасталды (бұр.ред.қара)
2013.02.07. № 112-V ҚР Заңымен 20-1) тармақшамен толықтырылды
20-1) жүріп өту үшін ақы алудың бағдарламалық-аппараттық кешені - жүріп өту үшін ақы алуға арналған, автомобиль жолы жабдығының, бағдарламалық жасақтамасының және элементтерінің жиынтығы;
21) көше (көшенiң көлiк жүретiн бөлiгi) - елдi мекендер шекарасының шегіндегі автомобиль жолы;
22) 2018.05.10. № 184-VІ ҚР Заңымен алып тасталды (бұр.ред.қара)
2026.24.06. № 326-VIII ҚР Заңымен 23) тармақшамен толықтырылды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді)
23) орташа жөндеу жүргізудің цифрлық жүйесі - автомобиль жолдарын орташа жөндеудің салынып жатқан объектілерінің атқарушылық құжаттамасын жүргізуге және оларды бақылауға байланысты операцияларды цифрландыруға арналған цифрлық жүйе.
2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен 2-бап өзгертілді (бұр.ред.қара)
2-бап. Қазақстан Республикасының автомобиль жолдары туралы заңнамасы
1. Қазақстан Республикасының автомобиль жолдары туралы заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заңнан, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарда осы Заңда көзделгеннен өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттардың ережелері қолданылады.
2026.24.06. № 324-VIII ҚР Заңымен 2-1-баппен толықтырылды (2026 ж. 25 тамыздан бастап қолданысқа енгізілді)
2-1-бап. Осы Заңның негізгі мақсаты, міндеттері мен қағидаттары
1. Осы Заңның негізгі мақсаты - Қазақстан Республикасындағы автомобиль жолдарын мемлекеттік басқарудың, мемлекет пен автомобиль жолдарын пайдаланушылардың мүдделері үшін оларды салудың, пайдаланудың және дамытудың реттеушілік, құқықтық, ұйымдастырушылық және экономикалық негіздерін айқындау.
2. Заңның негізгі міндеттері:
1) автомобиль жолдарында көліктік инфрақұрылымды дамыту;
2) бірыңғай техникалық нормалар мен стандарттар негізінде автомобиль жолдарының желісін қалыптастыру;
3) автомобиль жолдарының сақталуы мен дамуын қамтамасыз ету, олардың техникалық жай-күйін жақсарту;
4) жол қызметі саласында перспективалы технологияларды ендіруге, сондай-ақ ұлттық стандарттарды қолдануға жәрдемдесу.
3. Осы Заңның негізгі қағидаттары:
1) автомобиль жолдарының сапасы мен сақталуын арттыру;
2) автомобиль жолдарын пайдалану кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
3) жол қызметі саласындағы мемлекеттік басқаруды жетілдіру.
3-бап. Автомобиль жолдарының жіктелімі
2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен 1-тармақ өзгертілді (бұр.ред.қара)
1. Қазақстан Республикасының автомобиль жолдары жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары, шаруашылық автомобиль жолдары, сондай-ақ елді мекендердің көшелері болып бөлінеді.
2004.20.12. № 13-III ҚР Заңымен (01.01.05 ж. бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен (бұр.ред.қара) 2-тармақ өзгертілді
2. Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары өздерінің маңызы бойынша халықаралық, республикалық, облыстық және аудандық маңызы бар жолдар болып бөлінеді:
1) халықаралық маңызы бар автомобиль жолдарына көршілес мемлекеттердің астаналарын жалғастырып жатқан, сондай-ақ мемлекетаралық келісімдерге сәйкес халықаралық автомобиль жолдары желісіне кіретін автомобиль жолдары жатады;
2026.11.06. № 306-VIII ҚР Заңымен 2) тармақша өзгертілді (2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара)
2) республикалық маңызы бар автомобиль жолдарына, осы баптың 1) тармақшасында көрсетілген жолдарды қоспағанда, Қазақстан Республикасының және көршілес мемлекеттердің әкімшілік, мәдени және экономикалық орталықтары арасында көлік қатынасын қамтамасыз ететін автомобиль жолдары, сондай-ақ қорғаныстық маңызы бар автомобиль жолдары жатады;
2-1) 2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен алып тасталды (бұр.ред.қара)
2004.20.12. № 13-III ҚР Заңымен (01.01.05 ж. бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2021.30.04. № 34-VII ҚР Заңымен (2022 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2026.16.03. № 270-VIII ҚР Заңымен (2026 ж. 17 мамырдан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2026.11.06. № 306-VIII ҚР Заңымен (2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 3) тармақша өзгертілді
3) облыстық маңызы бар автомобиль жолдарына, осы баптың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген жолдарды қоспағанда, Қазақстан Республикасының әкімшілік орталықтарын облыс, аудан орталықтарымен және елді мекендерден тыс жердегі туристік ресурстармен, туризм объектілерімен, сондай-ақ аудан орталықтарын республикалық маңызы бар жолдармен жалғастырып жатқан автомобиль жолдары жатады.
2004.20.12. № 13-III ҚР Заңымен 2-тармақ 4) тармақшамен толықтырылды (01.01.05 ж. бастап қолданысқа енгізілді); 2021.30.04. № 34-VII ҚР Заңымен (2022 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2026.16.03. № 270-VIII ҚР Заңымен (2026 ж. 17 мамырдан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара) 4) тармақша өзгертілді
4) аудандық маңызы бар автомобиль жолдарына аудан орталықтарын ауылдық елдi мекендермен және елді мекендерден тыс жердегі туристік ресурстармен, туризм объектілерімен жалғастырып жатқан автомобиль жолдары жатады.
3. Шаруашылық автомобиль жолдарына шаруашылық жүргізуші субъектілердің өндірістік-шаруашылық тасымалдарына қызмет көрсететін, солардың аумағындағы автомобиль жолдары, жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарынан оларға кірме жолдар, ауыл шаруашылық ұйымдарының шаруашылық ішіндегі жолдары, қызметтік, патрульдік және жеке меншік автомобиль жолдары жатады.
2004.20.12. № 13-III ҚР Заңымен (01.01.05 ж. бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен (бұр.ред.қара) 4-тармақ өзгертілді
4. Елді мекендердің көшелеріне, осы баптың 2-тармағының 1)-4) тармақшаларында көрсетілген жолдарды қоспағанда, тиісті әкімшілік-аумақтық бірлік шегіндегі автомобиль жолдары жатады.
2006.29.12. № 209-III ҚР Заңымен 5-тармақ жаңа редакцияда (бұр. ред. қара)
5. Автомобиль жолдары геометриялық параметрлеріне, сондай-ақ жол жүрісінің жиілігіне қарай автомобиль жолдары саласындағы техникалық регламенттерге сәйкес жіктеледі.
6. 2014.29.09. № 239-V ҚР Заңымен алып тасталды (бұр. ред. қара)
2004.20.12. № 13-III (01.01.05 ж. бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2006.10.01. № 116-III (2006.01.01. бастап қолданысқа енгізілді) (бұр. ред. қара); 2007.21.07. № 297-III (бұр.ред.қара); 2010.28.12. № 369-IV (бұр.ред.қара) ҚР Заңдарымен; 2014.29.09. № 239-V ҚР Заңымен (бұр. ред. қара); 2022.29.12. № 174-VІІ ҚР Заңымен (2023 ж. 10 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 7-тармақ өзгертілді
7. Облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының тізбелерін автомобиль жолдары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органмен келісе отырып, облыстың жергілікті атқарушы органдары бекітеді.
Қала көшелерінің тізбесін қаланың жергілікті атқарушы органы бекітеді.
Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының тiзбелерiн аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдары облыстардың жергілікті атқарушы органдарымен келісім бойынша бекiтедi.
2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен 8-тармақ өзгертілді (бұр.ред.қара); 2014.29.09. № 239-V ҚР Заңымен 8-тармақ жаңа редакцияда (бұр. ред. қара)
8. Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары, шаруашылық автомобиль жолдары, елді мекендердің көшелері автомобиль жолдары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген тәртіппен мемлекеттік есепке алынуға жатады. Есепке алу деректері автомобиль жолдары жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органмен келісу бойынша жарияланатын Қазақстан Республикасы автомобиль жолдарының карталары мен атластарын жасау үшін пайдаланылады.
4-бап. Автомобиль жолдарына меншік құқығы және өзге де заттық құқықтар
1. Автомобиль жолдары мемлекеттік меншікте және жеке меншікте болуы мүмкін.
2. 2014.29.09. № 239-V ҚР Заңымен алып тасталды (бұр. ред. қара)
2006.07.07. № 168-III ҚР Заңымен 2-1-тармақпен толықтырылды; 2015.31.10. № 380-V ҚР Заңымен (бұр.ред.қара); 2025.15.03. № 172-VIII ҚР Заңымен (2025 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді) (бұр.ред.қара) 2-1-тармақ жаңа редакцияда
2-1. Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары немесе олардың учаскелері Қазақстан Республикасының мемлекеттік-жекешелік əріптестік саласындағы заңнамасына сəйкес мемлекеттік-жекешелік əріптестік жобасын іске асыру үшін берілуі мүмкін.
2010.28.12. № 369-IV ҚР Заңымен 2-2-тармақпен толықтырылды
2-2. Жалпыға ортақ пайдаланылатын облыстық немесе аудандық маңызы бар автомобиль жолдары немесе олардың учаскелері Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларына (несие алушыларға) жалпыға ортақ пайдаланылатын облыстық немесе аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын немесе олардың учаскелерін өтеусіз уақытша пайдалану шартына сәйкес өтеусіз уақытша пайдалануға берілуі мүмкін.
