«осы Кодекстің 17-1-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының мемлекеттік кепілдіктерін беру лимиті;».
9. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» 1995 жылғы 30 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына:
1) 8-бапта:
мынадай мазмұндағы 3-3) тармақшамен толықтырылсын:
«3-3) цифрлық теңгенің жалғыз эмитенті болып табылады;»;
10) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
«10) шетел валютасындағы, бағалы металдардағы активтер мен цифрлық активтерді басқаруды қамтамасыз етеді;»;
9-тармағы 1) тармақшасының алтыншы - оныншы абзацтары 2026 ж. 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі
20) тармақша үшінші абзацындағы «арналған лицензияны береді (беруден бас тартады), қайта ресімдейді, тоқтата тұрады, одан айырады;» деген сөздер «арналған;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы төртінші абзацпен толықтырылсын:
«цифрлық активтер нарығындағы дилерлік қызметке - қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүзеге асыру қызметінің айрықша түрі болып табылатын қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларына қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау, сатып алу жəне (немесе) сату жөніндегі операцияларға арналған лицензияны береді (беруден бас тартады), қайта ресімдейді, тоқтата тұрады, одан айырады;»;
24-2) тармақшадағы «жəне төлем ұйымдарының» деген сөздер «, «Астана» халықаралық қаржы орталығының қатысушылары - цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер қызметтері провайдерлерінің, «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің, сондай-ақ цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын Қазақстан Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режиміне қатысушылардың, төлем ұйымдарының» деген сөздермен ауыстырылсын;
мынадай мазмұндағы 24-4) тармақшамен толықтырылсын:
«24-4) «Астана» халықаралық қаржы орталығына қатысушы цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер қызметтері провайдерлерінің қызметін бақылау жəне қадағалау шеңберінде тəуекелге бағдарланған тəсілді қолданады;»;
38-4) тармақшадағы «əзірлейді жəне» деген сөздер алып тасталсын;
9-тармағы 1) тармақшасының он екінші - он алтыншы абзацтары 2026 ж. 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі
мынадай мазмұндағы 38-5), 38-6), 38-7) жəне 38-8) тармақшалармен толықтырылсын:
«38-5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының, цифрлық қаржы активтерінің платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың қызметін мемлекеттік реттеуді, бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады;
38-6) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының, цифрлық қаржы активтерінің платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың жəне «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің орындауы міндетті нормативтік құқықтық актілерді бекітеді;
38-7) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алу, сату жəне (немесе) айырбастау бойынша операцияларды жүргізу тəртібін айқындайды;
38-8) цифрлық қаржы активтері платформасының операторларын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторларын, төлем ұйымдарын есептік тіркеуді жүзеге асырады;»;
2) 15-баптың 2-тармағында:
9) жəне 17) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:
«9) шетел валютасындағы, бағалы металдардағы активтерді жəне цифрлық активтердегі басқару, сондай-ақ оларды сыртқы басқаруға беру;»;
9-тармағы 2) тармақшасының төртінші абзацы 2026 ж. 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі
«17) өз қызметін тек қана айырбастау пункттері арқылы жүзеге асыратын заңды тұлғалардың, банкноттарды, монеталар мен құндылықтарды инкассациялау айрықша қызметі болып табылатын заңды тұлғалардың, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін лицензиялау, сондай-ақ Қазақстан Ұлттық Банкінде төлем ұйымдарын, цифрлық қаржы активтері платформасының операторларын жəне цифрлық активтер сауда платформасының операторларын есептік тіркеу;»;
23) тармақшада:
«жүзеге асыру,» деген сөздерден кейін «сондай-ақ» деген сөзбен толықтырылсын;
«Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін сыртқы» деген сөздер «Қазақстан Ұлттық Банкінің басқаруына берілген баламалы құралдар портфелінің активтерін басқаруды жүзеге асыратын Қазақстан Ұлттық Банкінің еншілес ұйымын қоспағанда, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін сыртқы» деген сөздермен ауыстырылсын;
9-тармағы 2) тармақшасының сегізінші - он екінші абзацтары 2026 ж. 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі
мынадай мазмұндағы 27-1), 27-2), 27-3) жəне 27-4) тармақшалармен толықтырылсын:
«27-1) «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активтерінің платформасы операторларының, цифрлық активтер сауда платформасы операторларының, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың жəне цифрлық қаржы активі эмитенттерінің қызметін жүзеге асыруы жəне олардың өзара іс-қимыл жасау тəртібі;
27-2) «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу жəне өтеу, пайдалану жəне олармен жасалатын мəмілелер бойынша есеп айырысулар жүргізу;
27-3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыруы;
27-4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының есептілікті ұсынуы;»;
3) 32-бап мынадай редакцияда жазылсын:
«32-бап. Резервтік талаптар
Қазақстан Ұлттық Банкi ақша-кредит саясатын жүзеге асыру мақсатында ең төмен резервтік талаптардың нормативтерін белгілейді, олар:
банктерге;
Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарына;
9-тармағы 3) тармақшасының алтыншы, жетінші абзацтары 2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі
банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын, депозиттер қабылдауды, жеке жəне (немесе) заңды тұлғаларға банк шоттарын ашуды жəне оларды жүргізуді жүзеге асыру құқығы бар жəне Қазақстан Ұлттық Банкінің операцияларына қолжетімділігі бар ұйымдарға;
Ұлттық пошта операторына қолданылады.
Қазақстан Ұлттық Банкі ең төмен резервтік талаптар туралы қағидаларды бекітеді, онда:
ең төмен резервтік талаптарды есептеу үшін қабылданатын міндеттемелердің құрылымы;
ең төмен резервтік талаптарды есептеу, ең төмен резервтік талаптарды орындау, ең төмен резервтік талаптарды резервтеу жəне олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру тəртібі;
9-тармағы 3) тармақшасының он бірінші абзацы 2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі
Ұлттық пошта операторына қолданылатын ең төмен резервтік талаптар нормативтерінің ерекшеліктері айқындалады. Мұндай ерекшеліктер Ұлттық пошта операторының акциялар пакетінің жүз пайызы мемлекетке тікелей немесе жанама тиесілі болған жағдайда қолданылады.
Ең төмен резервтік талаптардың нормативтерін өзгерту осындай шешім қабылданған күннен бастап кемінде бір айдан кейін қолданысқа енгізіледі.
Ең төмен резервтік талаптар бұзылған кезде осы баптың бірінші бөлігінде аталған тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.
Тарату комиссиясының төрағасы тағайындалған күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде Қазақстан Ұлттық Банкі осы баптың бірінші бөлігінде аталған тұлғаның тарату комиссиясына өзінде резервтелген қаражатты қайтарады.»;
4) 7-тарау мынадай мазмұндағы 47-2-баппен толықтырылсын:
«47-2-бап. Цифрлық теңге
Цифрлық теңге Қазақстан Республикасы ұлттық валютасының цифрлық нысаны жəне заңды төлем құралы болып табылады.
Қазақстан Ұлттық Банкінің цифрлық теңгелері Қазақстан Ұлттық Банкінің сөзсіз міндеттемелері болып табылады жəне оның барлық активімен қамтамасыз етіледі.
Цифрлық теңгелерді шығаруды, оларды Қазақстан Республикасының аумағында айналысқа жіберуді ұйымдастыруды жəне өтеуді тек қана Қазақстан Ұлттық Банкі жүзеге асырады.
Цифрлық теңгелерді айналысқа жіберу жəне оларды пайдалану тəртібін Қазақстан Ұлттық Банкі айқындайды.»;
5) 51-1-баптың төртінші бөлігінде:
9-тармағы 5) тармақшасының екінші абзацы 2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі
төртінші абзацтағы «төлемге қабілетсіз банкті реттеу шаралары» деген сөздер «реттеу құралдары» деген сөздермен ауыстырылсын;
бесінші абзац алып тасталсын;
6) 51-3-бапта:
1-тармақтың екінші бөлігінде:
9-тармағы 6) тармақшасының үшінші - бесінші абзацтары 2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі
бірінші абзац жəне 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Ұлттық Банкі соңғы сатыдағы қарызды мынадай шарттарда ғана беруге құқылы:
1) осы баптың 5-тармағын қоспағанда, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау жəне қадағалау жөніндегі уəкілетті орган соңғы сатыдағы қарызды алуға банк өтініш берген кезде белгілеген, меншікті капиталының жеткіліктілік коэффиценттерінің жəне оның мөлшерінің ең төмен мəндеріне қойылатын талаптарды орындайтын жəне банктің қызмет қабілетін бағалау қорытындысы бойынша қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау жəне қадағалау жөніндегі уəкілетті орган төлемге қабілетсіз немесе ықтимал төлемге қабілетсіз деп танымаған Қазақстан Республикасының резидент банкі қарыз алушы болып табылады;»;
мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын:
«1-1) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау жəне қадағалау жөніндегі уəкілетті органның ақпараты негізінде, соңғы сатыдағы қарызды алуға өтініш берген банктің «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 50-бабын бұза отырып, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларға, оның ішінде жеңілдік шарттарында қарыз беру фактілері жоқ;»;
мынадай мазмұндағы 1-1 жəне 5-тармақтармен толықтырылсын:
«1-1. Банк соңғы сатыдағы қарыз бойынша міндеттемелерді өзі орындағанға дейін:
1) инвестицияларды жүзеге асыруға, банкпен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларға қарыздар беруге;
2) банк акционерлеріне дивидендтерді есепке жазуға жəне төлеуге;
3) банктің басшы қызметкерлеріне сыйақылар мен бонустарды есепке жазуға құқылы емес.»;
9-тармағы 6) тармақшасының он үшінші - он бесінші абзацтары 2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі
«5. Қазақстан Ұлттық Банкі соңғы сатыдағы қарызды реттеу режимі қолданылған жүйелік маңызы бар банкке не «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес реттеу режимі қолданылған жүйелік маңызы бар банктің активтері мен міндеттемелері берілетін тұрақтандыру банкіне мынадай:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің не ұлттық басқарушы холдингтің жүйелік маңызы бар банктің не жүйелік маңызы бар банктің активтері мен міндеттемелері берілетін тұрақтандыру банкінің акцияларын сатып алу туралы шешім қабылдау;
міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету ретінде жүйелік маңызы бар банкті реттеу үшін соңғы сатыдағы қарыз сомасына толық көлемде Қазақстан Республикасының қарыздар бойынша мемлекеттік кепілдігін беру шарттары сақталған кезде тек қана қысқа мерзімді өтімділік тапшылығын жабу үшін беруге құқылы.»;
7) 54-бапта:
бірінші бөліктің төртінші абзацындағы «қамтамасыз етілмеген» деген сөздер «Қазақстан Ұлттық Банкі операторы Қазақстан Ұлттық Банкі не оның еншілес ұйымы болып табылатын төлем жүйелеріндегі төлемдер мен ақша аударымдары бойынша есеп айырысулардың аяқталуын қамтамасыз ету үшін ақшаны пайдаланған жағдайларды қоспағанда, қамтамасыз етілмеген» деген сөздермен ауыстырылсын;
екінші бөлік алып тасталсын;
8) 56-баптың бірінші бөлігінде:
6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
«6) капитал қозғалысы жөніндегі валюталық шарттарға есептік нөмірлер беру, жүргізілген валюталық операциялар жəне Қазақстан Республикасы резиденттерінің шетелдік банктердегі, халықаралық қаржы ұйымдарындағы шоттары туралы мəліметтерді ұсыну жəне валюталық операцияларды мониторингтеу мақсаттары үшін ақпарат беру тəртібін қоса алғанда, валюталық операцияларды мониторингтеу жəне валюталық операциялар мен Қазақстан Республикасы резиденттерінің шетелдік банктердегі, халықаралық қаржы ұйымдарындағы шоттары бойынша ақпарат беру тəртібін айқындайды;»;
мынадай мазмұндағы 11) тармақшамен толықтырылсын:
«11) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға жəне жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл мақсатында уəкілетті банктердің валюталық операцияларды ішкі бақылауды іске асыруы туралы мəліметтерді, құжаттарды жəне (немесе) ақпаратты сұратады.».
10. «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» 1995 жылғы 23 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына:
1) 5-2-бапта:
2-тармақта:
2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
«2) факторингтік операцияларды: төлем жасамау тəуекелін қабылдай отырып немесе қабылдамай, ақшалай талапты басқаға беріп қаржыландыруды;»;
10-тармағы 1) тармақшасының бесінші - сегізінші абзацтары 2026 ж. 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі
4) тармақшадағы «қызметін жүзеге асыруға құқылы.» деген сөздер «қызметін;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5) тармақшамен толықтырылсын:
«5) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау жəне қадағалау жөніндегі уəкілетті орган белгілеген шектеулерді ескере отырып, цифрлық қаржы активтерін меншікке сатып алуды жүзеге асыруға құқылы.»;
4-тармақ мынадай мазмұндағы 6-1) тармақшамен толықтырылсын:
«6-1) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау жəне қадағалау жөніндегі уəкілетті орган белгілеген шектеулерді ескере отырып, цифрлық қаржы активтерін шығаруды;»;
мынадай мазмұндағы 8-тармақпен толықтырылсын:
«8. «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 45-бабының 1-тармағында айқындалған адамдар ипотекалық ұйымның басшы қызметкерлері болып табылады.»;
2) 5-3-баптың 2-тармағы алып тасталсын;
3) 5-4-баптың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:
«5-4-бап. Қадағалап ден қою шаралары мен өзге де шаралар»;
«Республикасының Заңында көзделген қадағалап ден қою шараларын жəне санкцияларды» деген сөздер «Республикасы Заңының 83-бабында көзделген қадағалап ден қою шаралары мен өзге де шараларды» деген сөздермен ауыстырылсын;
4) 9-1-бапта:
бірінші бөліктегі «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-1-бабы 2-тармағының 11) тармақшасында, 34-бабы 3-2-тармағының бірінші бөлігінде, 61-4-бабының 3 жəне 10-тармақтарында, 61-11-бабы 5-тармағының 2) тармақшасында, «Микроқаржылық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 2-тармағы 11-2) тармақшасының бірінші бөлігінде» деген сөздер «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 59-бабының 2-тармағында, 97-бабы 3-тармағының 2) тармақшасында, 132-бабы 1-тармағының 11) тармақшасында, «Микроқаржылық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 3-3-бабының 2-тармағында» деген сөздермен ауыстырылсын;
екінші бөліктегі «34-бабы 3-тармағы екінші бөлігінің алтыншы абзацында» деген сөздер «57-бабы 6-тармағы екінші бөлігінің 5) тармақшасында» деген сөздермен ауыстырылсын;
5) 24-баптың 3-тармағы бірінші бөлігінің 5) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«5) тұрғынжай жəне (немесе) тұрғынжай орналасқан жер учаскесі ипотеканың нысанасы болып табылған жағдайларда жол берілмейді.».
11. «Тұрғын үй қатынастары туралы» 1997 жылғы 16 сəуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:
101-5-баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасы «етуге болмайтын» деген сөздерден кейін «тұрғын үй құрылысы жинақ банктеріндегі» деген сөздермен толықтырылсын.
12. «Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы» 1998 жылғы 30 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына:
16-баптың екінші бөлігіндегі «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 34-бабы 3-2-тармағының бірінші бөлігінде, «Микроқаржылық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 2-тармағы 11-2) тармақшасының бірінші бөлігінде» деген сөздер «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 59-бабының 2-тармағында, «Микроқаржылық қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 3-3-бабының 2-тармағында» деген сөздермен ауыстырылсын.
13. «Қаржы лизингі туралы» 2000 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:
1) 3-баптың 2-тармағының 5) тармақшасындағы «ислам банктері», «лицензиясы» деген сөздер тиісінше «ислам банк операцияларын жүзеге асыратын банктер», «тиісті банк лицензиясы» деген сөздермен ауыстырылсын;
13-тармағының 2) тармақшасы 2026 ж. 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі
2) 15-бап мынадай мазмұндағы 5-тармақпен толықтырылсын:
«5. Лизинг беруші базалық активі лизинг шарты бойынша құқықтар (талаптар) болып табылатын цифрлық қаржы активтерін шығару арқылы қаржыландыруды тартуға құқылы.».
14. «Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы туралы» 2000 жылғы 7 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына:
1) 3-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:
«Осы Заңның мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының банк заңнамасына сəйкес алынған банк лицензиясы негізінде осы Заңның 5-бабы 1-тармағының 1) жəне 2) тармақшаларында көрсетілген қызметті жүзеге асыратын, тұрғын үй құрылысы жинақ банкі мəртебесіне ие емес екінші деңгейдегі банктер де тұрғын үй құрылысы жинақ банктері деп түсініледі.»;
2) 5-баптың 2-тармағының бірінші бөлігінде:
2) тармақшадағы «тапсырмаларын» деген сөз «нұсқауларын» деген сөзбен ауыстырылсын;
4) тармақша алып тасталсын;
5) тармақшадағы «қоса алғанда клиенттердің» деген сөздер «қоса алғанда, клиенттердің» деген сөздермен ауыстырылсын;
6) тармақшадағы «шетел» деген сөз «қолма-қол ақшасыз шетел» деген сөздермен ауыстырылсын;
3) 10-баптың 6-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:
«Осы баптың ережелері Қазақстан Республикасының банк заңнамасына сəйкес алынған банк лицензиясы негізінде осы Заңның 5-бабы 1-тармағының 1) жəне 2) тармақшаларында көрсетілген қызметті жүзеге асыратын тұрғын үй құрылысы жинақ банкі мəртебесіне ие емес екінші деңгейдегі банктерге қолданылмайды.».
15. «Сақтандыру қызметі туралы» 2000 жылғы 18 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына:
1) 2-баптың 4-тармағында:
бірінші бөліктегі «26-1,» деген цифрлар алып тасталсын;
15-тармағы 1) тармақшасының үшінші абзацы 2026 ж. 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі
екінші бөліктегі «31-1,» деген цифрлар алып тасталсын;
2) 3-бапта:
3) жəне 4) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:
«3) бақылау - мынадай шарттардың бірі:
бір тұлға дауыс беретін акциялардың, қатысу үлестерінің, пайлардың не заңды тұлғаға немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымға үлестік қатысудың басқа да нысандарының елу пайыздан астамын тікелей жəне (немесе) жанама иеленген жəне (немесе) пайдаланған жəне (немесе) оларға билік еткен;
бір тұлғаның заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның басқару органы немесе атқарушы органы құрамының кемінде жартысын тікелей немесе жанама сайлау мүмкіндігі болған;
Қазақстан Республикасының жобалық қаржыландыру жəне секьюритилендіру туралы заңнамасына сəйкес құрылған арнаулы қаржы компаниясының немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның қаржылық есептілігін қоспағанда, заңды тұлғаның қаржылық есептілігін аудиторлық есепке сəйкес басқа заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның қаржылық есептілігіне қосқан;
шартқа (растайтын құжаттарға) орай немесе уəкілетті орган белгілеген жағдайларда өзгеше түрде заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның шешімдерін бір тұлғаның өз бетінше не бір немесе бірнеше тұлға бірлесіп айқындау мүмкіндігі болған кезде туындайтын, заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның шешімдерін айқындау мүмкіндігі;
4) бас ұйым - басқа заңды тұлғаға немесе заңды тұлға болып табылмайтын басқа ұйымға бақылауды жүзеге асыратын заңды тұлға (заңды тұлға болып табылмайтын ұйым);»;
15-тармағы 2) тармақшасының тоғызыншы жəне оныншы абзацтары 2027 ж. 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі
мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын:
«4-1) деректер витринасы - уəкілетті органның талаптарына сəйкес ұйымдастырылған жəне жаңартылатын, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының қызметін қадағалау жəне (немесе) есептілікті ұсыну жөніндегі талаптарды орындау мақсатында сақтауға жəне уəкілетті органға белгіленген форматта беруге арналған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының құрылымдалған деректер жинағы;»;
5), 6) жəне 7) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:
«5) еншілес ұйым - өзіне қатысты басқа заңды тұлға немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйым бақылауды жүзеге асыратын заңды тұлға (заңды тұлға болып табылмайтын ұйым);
6) жанама иелену - заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның, заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның ірі қатысушысының жəне (немесе) заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның бірлесіп ірі қатысушысы болып табылатын тұлғалардың шешіміне дауыс беретін акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не заңды тұлғаға немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымға үлестік қатысудың басқа да нысандарын иелену арқылы ықпал ету мүмкіндігі;
7) заңды тұлға болып табылмайтын ұйым - шет мемлекеттің заңнамасына сəйкес құрылған (тіркелген), олардың шет мемлекетте заңды тұлға мəртебесіне ие болуына не болмауына қарамастан, дербес ұйымдық-құқықтық нысандар ретінде қаралатын қор, серіктестік, траст, компания, əріптестік, ұйым немесе басқа да корпоративтік құрылым;»;
мынадай мазмұндағы 7-2) тармақшамен толықтырылсын:
«7-2) капиталға жанама қатысу - заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның, заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның ірі қатысушысының жəне (немесе) заңды тұлғаның немесе заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның бірлесіп ірі қатысушысы болып табылатын тұлғалардың шешімдерін дауыс беретін акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не басқа заңды тұлғаға немесе заңды тұлға болып табылмайтын басқа ұйымға үлестік қатысудың басқа да нысандарын иелену жəне (немесе) пайдалану жəне (немесе) оларға билік ету арқылы айқындау мүмкіндігі;»;
8) тармақша алып тасталсын;
мынадай мазмұндағы 11-1) тармақшамен толықтырылсын:
«11-1) құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты - сервистік компания мен «Қазақстан Республикасындағы банктер жəне банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 63-бабының 1-тармағында аталған тұлға немесе «Микроқаржылық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-1-бабы 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлға немесе сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы арасында жасалған, банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты;»;
12) жəне 23-2) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:
«12) мінсіз іскерлік бедел - адамның, оның ішінде:
аталған адамның қаржы ұйымын мəжбүрлеп таратуға алып келген төлем қабілетсіздігіне не банкке реттеу режимін қолдануға алып келген құқыққа қайшы əрекеттерді (əрекетсіздікті) жасау;
аталған адамның алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы, оның ішінде адамға қаржы ұйымының, банк жəне (немесе) сақтандыру холдингтерінің басшы қызметкері лауазымын атқару жəне қаржы ұйымының ірі қатысушысы (ірі акционері) болу құқығынан өмір бойына айыру түрінде қылмыстық жаза қолдану туралы заңды күшіне енген сот актісінің болуы;
қаржы мониторингі жөніндегі уəкілетті органның мəліметтері негізінде əрекеттері қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға жəне жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға ықпал еткен үшінші тұлғалармен қарым-қатынасының (үшінші тұлғалардың бақылауы мен ықпалының) болуы фактілерінің жоқтығымен расталатын кəсіпқойлығы мен адалдығы;»;
